Konsumenci w związku z nieważnością umowy kredytu frankowego wciąż mogą odzyskać składki na ubezpieczenie kredytowanej nieruchomości i ubezpieczenie na życie

Mamy dwa prawomocne wyroki przyznające konsumentowi prawo do zwrotu składek na ubezpieczenia.

20 kwietnia 2026 roku, a więc już po ogłoszeniu opinii rzecznika generalnego TSUE w sprawie C-23/25 (komentowanej jako odbierająca konsumentom prawo do zwrotu składek ubezpieczeń kredytowanej nieruchomości / na życie), Sąd Okręgowy w Szczecinie oddalił apelację banku od niekorzystnego dla niego wyroku, przyznającego konsumentowi prawo do zwrotu składek na ubezpieczenie kredytowanej nieruchomości.

W sprawie tej reprezentowaliśmy konsumenta i powoływaliśmy się na szereg różnych okoliczności, w tym na niewykazanie faktu przekazania składek na rzecz ubezpieczyciela.

Co istotne, sąd jeszcze podczas rozprawy poprzedzającej wydanie wyroku oświadczył, iż oczekuje na wydanie opinii rzecznika we wskazanej sprawie. Następnie zaś, już po zapoznaniu się z opinią rzecznika, sąd ogłosił wyrok, w którym stwierdził, że bank nie wykazał, iż środki z ubezpieczeń były przekazywane na rzecz ubezpieczyciela, i wobec tego bank musi je zwrócić konsumentowi.

Osobiście nie przypominam sobie, aby w którejkolwiek z prowadzonych przeze mnie spraw sądowych banki zdołały w pełni i w sposób jasny wykazać, iż przekazały ubezpieczycielom składki na ubezpieczenia. Wszelkie próby wykazania przekazania składek zdarzały się zaś sporadycznie. Zasadne jest pytanie, czy banki środki te przekazywały, a jeśli tak, to w jakiej części (nie jest przecież wykluczone, że z pobranych składek – o ile te w ogóle były przekazywane – banki pobierały sobie „prowizję”).

W każdej podobnej sprawie należy więc powoływać się na brak dowodu w tym zakresie, a nawet dodatkowo wnosić o zobowiązanie banku do wykazania przekazania składek na ubezpieczenia na rzecz ubezpieczyciela (ale nie w oparciu o oświadczenie współpracującego z bankiem ubezpieczyciela czy umowy ramowe, lecz konkretnymi przelewami).

Przypominam również, że jest już drugi prawomocny wyrok wydany po opinii rzecznika TSUE, która komentowana jest jako negatywna dla konsumentów. W pierwszym prawomocnym wyroku, wydanym 17 kwietnia 2026 roku, sąd w Warszawie uznał prawo konsumenta do zwrotu składek ubezpieczenia na życie, stwierdzając nieważność umowy kredytu i – w konsekwencji – nieważność umowy ubezpieczenia zabezpieczającej taką umowę.

Niezależnie od tego, w jaki sposób orzeknie TSUE w sprawie C-23/25:

• konsumenci na różnych podstawach wciąż będą mogli odzyskać od banku wpłacone składki,
• wyrok TSUE ani opinia rzecznika TSUE niczego w tym zakresie nie przesądzą i nie pozbawią konsumentów prawa do zwrotu składek,
• istnieje wiele argumentów przemawiających za prawem do odzyskania składek na ubezpieczenie na życie czy ubezpieczenie nieruchomości, których TSUE nie będzie brał pod uwagę, i wobec tego nie widzę żadnych podstaw do tego, aby z zasady rezygnować z tych roszczeń.

Dane wyroków:
1/ prawomocny wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 17 kwietnia 2026 roku, sygnatura akt XXVII Ca 2047/25
2/ prawomocny wyrok Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 20 kwietnia 2026 roku, sygnatura akt II Ca 1360/25

autor tekstu: r.pr. Radosław Górski